Spis treści:
- Rocznica na skwerze Tarasa Szewczenki
- Grzegorz Kuprianowicz o znaczeniu poezji
- Liudmyla Smei i udział mieszkańców Lublina
- Krzysztof Stanowski o wielokulturowej tradycji miasta
- Życie Tarasa Szewczenki i najważniejsze fakty
- Miejsce pamięci przy ulicach Ruskiej i Podzamcze
Rocznica na skwerze Tarasa Szewczenki
Utwory ukraińskiego wieszcza narodowego były recytowane tradycyjnie na skwerze Tarasa Szewczenki w centrum Lublina. W czytaniu uczestniczyło kilkadziesiąt osób. Byli wśród nich Polacy i Ukraińcy. Obecność obu społeczności nadała wydarzeniu wyraźny wymiar wspólnotowy. Spotkanie odbyło się w dniu rocznicy urodzin poety, który przyszedł na świat 9 marca 1814 roku.
Mapa przedstawia Lublin, miasto w którym odbyło się rocznicowe czytanie poezji Tarasa Szewczenki. To ważny ośrodek we wschodniej Polsce, od lat związany z dialogiem kultur i obecnością społeczności ukraińskiej. Źródło: Google Maps
Grzegorz Kuprianowicz o znaczeniu poezji
Prezes Towarzystwa Ukraińskiego w Lublinie Grzegorz Kuprianowicz podkreślił, że tożsamość ukraińska opiera się między innymi na poezji Szewczenki. Zwrócił też uwagę na znaczenie tej twórczości w czasie wojny. Wskazał, że ataki na Kijów, Łuck i Charków są wymierzone nie tylko w ludzi. Według niego celem wojny jest również niszczenie ukraińskiej tożsamości, dlatego słowa Szewczenki mają dziś szczególną wagę. Ten głos wybrzmiał podczas lubelskiego spotkania bardzo mocno.
- 212. rocznica urodzin
- Kilkadziesiąt osób na miejscu
- Udział Polaków i Ukraińców
Liudmyla Smei i udział mieszkańców Lublina
Wiersze i poematy odczytywali przedstawiciele społeczności ukraińskiej oraz polskich organizacji pomocowych. Wśród uczestników była wicekonsul Ukrainy w Lublinie Liudmyla Smei. Na miejscu pojawiło się również kilka osób protestujących przeciwko promowaniu twórczości poety, wskazujących na obecność antypolskich sformułowań w części jego dorobku. Obie grupy zostały oddzielone przez policję, która zabezpieczała przebieg wydarzenia. Dzięki temu spotkanie mogło odbyć się bez zakłócenia jego głównej części.
Film prezentuje wybrane utwory Tarasa Szewczenki i stanowi dobre uzupełnienie tekstu o rocznicowym czytaniu jego poezji w Lublinie. Materiał nawiązuje do obchodów związanych z postacią ukraińskiego wieszcza i pomaga lepiej zrozumieć znaczenie jego twórczości.
Krzysztof Stanowski o wielokulturowej tradycji miasta
Dyrektor Centrum Współpracy Międzynarodowej w Urzędzie Miasta Lublin Krzysztof Stanowski zaznaczył, że czytanie poezji Szewczenki wpisuje się w wielokulturową historię miasta. Wskazał ulicę Szwedzką, ulicę Czeską, dzielnicę Tatary oraz budynek Jesziwy jako elementy tego dziedzictwa. Przypomniał też, że od lat poezja Szewczenki jest czytana właśnie na tym skwerze. Jego zdaniem obecność tego miejsca w miejskiej przestrzeni stanowi część historii Lublina. Dodał również, że w mieście mieszka dziś wielu ludzi mówiących językiem Szewczenki.
Życie Tarasa Szewczenki i najważniejsze fakty
Taras Szewczenko urodził się 9 marca 1814 roku w rodzinie pańszczyźnianego chłopa. Wcześnie stracił oboje rodziców. Od najmłodszych lat dużo rysował i wykazywał zdolności plastyczne. Z poddaństwa został wykupiony w wieku 24 lat. Później pracował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu i samodzielnie zdobywał wykształcenie literackie. Pisał wiersze, poematy i opowiadania. W jego twórczości stale obecne były motywy walki narodowowyzwoleńczej, losu chłopów oraz krytyki bierności wobec caratu.
Debiutem literackim Szewczenki był zbiór ośmiu utworów pod tytułem Kobziarz. Nazwa nawiązywała do dawnych kobziarzy, którzy śpiewali o chwale Ukrainy i bohaterskich Kozakach przy dźwiękach kobzy. Jednym z najbardziej znanych utworów poety pozostaje poemat Kaukaz. Za swoje poglądy i działalność polityczną w Bractwie Cyryla i Metodego został skazany na 10 lat zesłania na Ural. W czasie katorgi przebywał także w towarzystwie polskich zesłańców, a z tego okresu pochodzi utwór Do Polaków nawołujący do zgody. Z zesłania wrócił w 1857 roku. Zmarł cztery lata później w Petersburgu. Następnie został pochowany w Kaniowie pod Kijowem.
Miejsce pamięci przy ulicach Ruskiej i Podzamcze
Skwer imienia Tarasa Szewczenki znajduje się w centrum Lublina przy zbiegu ulic Ruskiej i Podzamcze. Obok stoi siedemnastowieczna cerkiew prawosławna Przemienienia Pańskiego. Niedaleko usytuowany jest również pomnik poświęcony ofiarom Wielkiego Głodu na Ukrainie z lat 1932 i 1933. To właśnie ten fragment miasta stał się miejscem obchodów, które połączyły pamięć historyczną, literaturę i współczesny kontekst wojny.
Najważniejsze fakty z wydarzenia wskazują, że Lublin po raz kolejny stał się miejscem publicznego upamiętnienia Tarasa Szewczenki oraz spotkania dwóch społeczności wokół literatury i historii. W rocznicowym czytaniu uczestniczyli mieszkańcy miasta, przedstawiciele instytucji i goście ze środowiska ukraińskiego. Wydarzenie odbyło się w symbolicznym miejscu. Miało spokojny przebieg mimo obecności protestujących. To pokazuje, że postać Szewczenki nadal zajmuje ważne miejsce w pamięci części mieszkańców Lublina oraz w publicznej debacie o historii i tożsamości.
